dinsdag, 31 mei 2011 00:00
(Verschenen in de Uitstraling)
In algemene zin kan gesteld worden dat kinderen met een gedragsprobleem nagenoeg hetzelfde vragen als kinderen zonder een gedragsprobleem. Vroeger zeiden de nonnen dat er behoefte is aan de 3 R-en: Rust, Reinheid en Regelmaat. In de loop van de tijd is er veel veranderd. Tegenwoordig zijn de sleutelwoorden structuur, grenzen stellen, ritmes vasthouden, duidelijkheid en voorspelbaarheid bieden. Vooral kinderen met gedragsproblemen hechten hier veel waarde aan.
Een aantal algemeenheden over:
ADHD
Structuur en overzicht over de dagelijkse gang van zaken kunnen ervoor zorgen dat deze kinderen geen overmaat aan prikkels krijgen. Grenzen stellen is een belangrijke houvast voor het kind. Geef duidelijk aan wat er van het kind verwacht wordt en welk gedrag je graag zou willen zien. Een prikkelvrije omgeving kan in sommige gevallen wenselijk zijn.
Kinderen met ADHD krijgen vaak negatieve aandacht. Zij ervaren voortdurend correctie en komen door hun gedrag vaak in conflict met ouders en leerkracht. Wees hier berust op en geef het kind positieve aandacht. Het lijkt dat kinderen met ADHD niet luisteren omdat er weinig reactie komt. In veel gevallen is de informatie niet doorgedrongen. Vaak helpt het om met het kind een gedragscontract af te spreken. Hierin staat bijvoorbeeld dat het kind oogcontact maakt als hij/zij het heeft begrepen.
Het is belangrijk om geen irritatie te tonen aan het kind. Vaak kunnen ze niets doen aan hun gedrag en voelen zich gekwetst of niet serieus genomen. Een ander advies is om te zorgen voor actieve en uitdagende taken en activiteiten, zodoende kan het kind zijn concentratie gemakkelijker vasthouden. Sporten kan bijdragen aan fysiek welbevinden, zo ook voor de sociale omgang met leeftijdsgenootjes.
Autisme
Als een kind niet praat, het heeft moeite met gesprekken voeren of om opdrachten uit te voeren, kunt u gaan werken met dagritmekaarten.
Aanrakingen worden vaak niet als prettig of vanzelfsprekend ervaren, wat kan leiden tot zeer heftige driftbuien, scheldpartijen of lichamelijk geweld. Als u contact wilt met iemand met autisme, kunt u het beste in duidelijke, letterlijke taal vertellen, eventueel visueel ondersteunend wat u van hem of haar verwacht. Een voorbeeld hiervan kan zijn dat u wilt dat uw kind zijn tanden gaat poetsen. U noemt de naam van uw kind, zegt dat hij zijn tanden moet gaan poetsen en laat zijn tandenborstel zien. In veel gevallen legt het kind op deze manier de link en weet wat er van u verwacht wordt.
Omschrijf wat de activiteit is, wat er verwacht wordt van het kind en in welk tijdsbestek.
Als u boos bent, verdrietig of juist trots, zeg dat dan letterlijk tegen hem of haar en vraag eventueel als u twijfelt of hij of zij begrijpt wat dat is. Iemand met autisme vindt het moeilijk om gezichtsuitdrukkingen te interpreteren, waardoor hij of zij niet aan uw gezicht ziet wat er in u omgaat.
Over het algemeen spelen kinderen met autisme graag alleen, juist vanwege tekortkomingen in de sociale interactie. Ze snappen niet altijd wat andere kinderen willen en bedoelen, hierin hebben ze vaak ondersteuning of zelfs overname in nodig.
Motorische onrust komt vaak voor. Uw kind vermanen rustiger te worden is vaak minder effectief dan het aanbieden van een zinvolle activiteit. Dit wordt tevens vaak positiever ontvangen.
Mensen met autisme hangen aan structuur, duidelijkheid, voorspelbaarheid en ritmes. Verandering hierin wordt vaak als onveilig ervaren. Mensen met autisme hebben vaak meer verwerkingstijd nodig, waardoor spontane activiteiten kunnen leiden tot probleemgedrag. Geef daarom tijdig aan wat en wanneer er iets staat te gebeuren. Het advies is om de activiteiten van uw kind in te plannen, dit geld ook voor vrije tijd en hobby’s.
ODD & CD
Belangrijk bij deze kinderen is dat zij veel structuur krijgen waarin duidelijke grenzen worden gesteld. Voorkom chaotische situaties want die zijn juist aanleiding voor gedragsproblemen. Geef het kind een vaste plaats en vaste tijdstippen. Let op dat er geen overdadige prikkels in de buurt zijn die voor een “onveilige” situatie kunnen zorgen. Wees duidelijk en consequent. Laat het ene moment niet toe wat het andere moment bestraft wordt. Zet duidelijke afspraken op papier en bespreek dit met het kind.
Meer tips voor uw kind met ADHD, autisme, ODD&CD. Loop dan eens binnen bij de gespecialiseerde instelling bij u in de buurt.